Tussendoortjes/traktaties - GGD Gooi & Vechtstreek

Home \ Voor scholen \ Voeding en bewegen (BaO) \ Tussendoortjes/traktaties

Schoolbeleid voor tussendoortjes en traktaties

Steeds meer scholen zijn zich bewust van hun rol in gezonde voeding voor kinderen. Ze maken afspraken met ouders over het eten van tussendoortjes, zoete dranken, de overblijflunch en/of traktaties.

Hieronder staan suggesties voor tussendoortjes en traktaties, maar ook voor de stappen die u kunt zetten om te komen tot een schoolbeleid op dit punt. Het is immers niet alleen van belang dat leerkrachten achter het beleid staan, maar ook dat u ouders betrekt bij de regels en hen daarover informeert.

Tussendoortjes

Gezonde tussendoortjes

Gezonde tussendoortje voor de ochtendpauze zijn bijvoorbeeld:

ongezoete dranken, bij voorkeur: kraanwater, thee zonder suiker, melk of karnemelk
fruit of rauwkost, zoals komkommer, stukjes appel
een volkoren biscuitje, Sultana, Liga o.i.d. (geen pakje, maar een enkele koek)
plakje ontbijtkoek
soepstengel

Waarom ongezoete dranken?

Een kind is heel snel gewend aan zoete drankjes (dat is lekker); het afleren is veel moeilijker. Zoete drankjes lessen de dorst niet. Sterker nog, een kind krijgt er meer dorst van. Water uit de kraan is de beste dorstlesser. Daarnaast hebben kinderen dagelijks 2-3 bekers zuivelproducten nodig, zoals melk of karnemelk.

Waarom geen gezoete dranken?

Gezoete dranken (zoals Wicky’s en appelsap) bevatten geen of weinig voedingsstoffen, maar leveren wel veel energie: 4 tot 5 suikerklontjes per glas. Ook frisdranken (zoals cola, ice tea) en sportdranken bevatten veel suiker. Ze zijn daarom geen goede drankjes om dagelijks tussendoor te drinken.

Waarom fruit of rauwkost?

Fruit en rauwkost bevatten de voedingsstoffen die nodig zijn voor een opgroeiend kind. Ze geven voldoende energie voor een tussendoortje. Bovendien zitten in fruit ook vitamines, mineralen en voedingsvezel.

U kunt er als school voor kiezen om een fruitbeleid in te voeren op 1 à 2 dagen of alle dagen van de week. Dat houdt in dat leerlingen alleen fruit of rauwkost meenemen naar school om als tussendoortje te eten. Elke school kan gratis kennismaken met fruit eten:

Waarom geen koeken, chips of brood als tussendoortje?

Veel zoete tussendoortjes (zoals (mini-)Mars, stroopwafels, chips en een handje noten) leveren veel calorieën en weinig belangrijke voedingsstoffen.

Als kinderen brood eten tijdens de ochtendpauze, is dat meestal een uitgesteld ontbijt. Dat verstoort het normale eetpatroon. Tegen lunchtijd heeft het kind dan geen nog trek, maar later op de middag wel.

Stimuleer ouders om brood, zuivel en een stukje fruit of rauwkost mee te geven voor de overblijf-lunch. Houd snoep, chips en andere snacks buiten de lunchtrommel.

Traktaties

Jarig zijn is feest! Juist in de klas op school, met als hoogtepunt het trakteren. Toch kan het voor ouders lastig zijn weer iets nieuws te bedenken om hun kind uit te laten delen. Het liefst iets wat niet te kostbaar is, niet te veel tijd kost om te maken en gezond is.

De manier waarop een kind iets geeft of krijgt is vaak belangrijker dan de smaak. Ook de voorpret tijdens het samen maken van de traktaties is belangrijk. Een traktatie hoeft niet altijd zoet (snoep) te zijn. Het moet een aardigheidje blijven en niet ontaarden in een wedstrijd rond steeds meer en steeds anders.

Wat is een gezonde traktatie?

Niet te veel calorieën en niet te groot: Een traktatie is een extraatje bij het vieren van een feestelijk moment zoals een verjaardag. Voor jonge kinderen is een traktatie al snel een hele maaltijd. Een traktatie in groep 1 kan kleiner zijn dan voor groep 8.
Zoet of hartig: Als rekening wordt gehouden met de grootte, kan een zoete traktatie een goede keuze zijn. Hartige traktaties, zoals chips, blokjes kaas of worst, bevatten veel (verzadigd) vet en calorieën. Een bekertje popcorn, een bosje zoute stengels of een ketting met nibbits is een betere keuze.
Iets anders dan eten: Een traktatie hoeft niet altijd iets eetbaars te zijn. Een (ingepakt) klein speelgoedje is ook een feestelijke traktatie.

Het beste moment voor het trakteren is vlak voor of na de ochtendpauze. Tijdens de pauze eten en drinken de kinderen toch al iets en zo blijft het aantal eet- en drinkmomenten beperkt.

Beleid voor tussendoortjes en traktaties op school

Stappenplan

Om te komen tot een schoolbeleid, kunt u onderstaande stappen doorlopen:

Draagvlak creëren binnen het team om schoolbeleid te maken voor gezonde traktaties en tussendoortjes.
Bepalen welke regels u wilt afspreken. Denk daarbij ook na over hoe uw school omgaat met weerstand van de ouders/verzorgers, overtreding van het beleid en met afwijkende situaties (bijvoorbeeld om medische redenen).
Het voorstel bespreken met de ouderraad en de medezeggenschapsraad.
De definitieve regels vaststellen.
Organiseer een ouderavond met informatie over voeding en uitleg van de regels.
De regels opnemen in de schoolgids, nieuwsbrieven en schoolkrant. Bespreek ze ook in de klas of laat leerlingen een traktatieposter maken.
Met het schoolteam afspraken maken over handhaving.
Begin met een feestelijke aftrap (actiedag of actieweek).
Bekijk de regels na verloop van tijd weer eens kritisch.

Materialen

Poster ‘Trakteren is een feestje’ (zie http://www.fitfoodfunfactor.nl/)
Verjaardagskalender ‘Hoera jij bent jarig’ (te bestellen bij webwinkel www.nisb.nl)